Dzień kobiet 8 marca 2025

 Co roku staram się w ten szczególny dzień napisać o wpływowych kobietach i złożyć im hołd. 

<2024>

<2023>

Przeglądając sobie artykuły, pomyślałam, że mimo wszystko i od zawsze najważniejszą kobietą w naszym życiu będzie mama. Ona wydała nas na świat, niekiedy przysposobiła i przeważnie ona zajmowała się nami od niemowlęctwa aż po kres swych dni. Każdą czytającą mnie mamę serdecznie w tym momencie pozdrawiam i dziękuję za jej  nieocenioną i bezcenną pracę.

Jeśli chodzi zaś o sylwetki kobiet, o których chciałabym w ten szczególny dzień napisać, to będą to polskie laureatki Nagrody Nobla. 

1. Maria Curie Skłodowska (ur.1867 -  zm. 1934r.)

To pierwsza kobieta, która dostała się na wydział fizyki na Sorbonie i pierwszą wykładowczynią tej uczelni.

Została pierwszą laureatką Nagrody Nobla, w dodatku otrzymała to wyróżnienie dwukrotnie i w dwóch różnych dziedzinach (z fizyki i chemii).

Nawet prawo jazdy wyrobiła jako jedna z pierwszych kobiet. Zrobiła je by organizować mobile pracownie rentgenowskie na froncie.

Posługiwała się biegle pięcioma językami: polskim, rosyjskim, niemieckim, angielskim i francuskim.

Pracowała jako guwernantka, aby wspomóc studiującą w Paryżu siostrę Bronisławę. Później Bronisława wspierała ją podczas studiów na Sorbonie. Studiowała tam jednocześnie matematykę i fizykę. 

Kochała teatr i podczas studiów występowała w amatorskich przedstawieniach.

Na studiach poznała też swojego przyszłego męża Pierre'a Curie, z którym później współpracowała. 

Młodzi małżonkowie w podróż poślubną wybrali się na rowerach. Razem też weszli na najwyższy szczyt Tatr po  stronie polskiej - Rysy.

Małżeństwo Curie pracowało nad promieniotwórczością, wspólnie odkryli pierwiastek nazwany na cześć Polski - polon, a później rad.

Mieli dwie córki: Eve i Irene. I co ciekawe obie córki również zostały laureatkami Nagrody Nobla. Eve wspólnie z mężem Pokojową Nagrodę Nobla, a Irene również z mężem z chemii za odkrycie zjawiska indukowanej radioaktywności.

Od najmłodszych lat powtarzała:  „niczego w życiu nie należy się bać, trzeba to tylko zrozumieć”.

2. Wisława Szymborska (ur. 1923 - zm. 2012) otrzymała Nagrodę Nobla z literatury w 1996r.

Nobliska właściwie nazywała się Maria Wisława Anna Szymborska Włodek.

Rozpoczęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, później przeniosła się na socjologię. Ze względu na trudną sytuację finansową, nie ukończyła ich.

Zajmowała się również graficzną stroną swoich dzieł. Tworzyła tzw. wyklejanki.

Była fanką Andrzeja Gołoty, a bokser darzył poetkę podobną estymą.  Nawet napisał dla niej wiersz.

Trudno uwierzyć, ale ta eteryczna poetka uwielbiała jeść jedzenie typu fast food.

Nie lubiła, kiedy czytano jej poezję z przesadną teatralnością i ubolewała, że jej wiersze znalazły się w podręcznikach szkolnych. Uważała, że poezji nie powinno się czytać pod przymusem.

Nie lubiła mleka i odmówiła udziału w jego reklamie ( To była słynna akcja: "Pij mleko. Będziesz wielki." ).

Preferowała być sama, długie podróże i spotkania oraz sława bardzo ją męczyły. Mimo to miała grono zaprzyjaźnionych osób dla których organizowała kolacyjki i loterię fantową. Dla koleżanek z gimnazjum urządzała "sabaty". Obowiązywał na nich zakaz narzekania. Złamanie go, wiązało się z karami finansowymi.

Kochała i zbierała przedmioty określane powszechnie jako kicz, ale ten kicz musiał być wysmakowany, żeby trafił na półkę. 

Zbierała też widokówki z różnych części świata.

Była zaprzyjaźniona ze Zbigniewen Herbertem i Czesławem Miłoszem. Miłosza podobno odrobinę się bała. Zawsze zadawał jej trudne pytania.

Ceniła Woody'ego Allena, a słynny aktor i reżyser poznał jej twórczość. Szczególnie polubił wiersz "Odzież".

Kochała zwierzęta i podziwiała Jane Goodall, która poświęciła swoje życie badaniu i ochronie szympansów.

Wymyśliła krótką formę poetycką - lepieja. 

Nie lubiła zamieszania wokół swojej osoby, twierdziła, że wszystko co ma do przekazania jest w jej wierszach. 

Olga (Nawoja) Tokarczuk (ur. 1962) - w uzasadnieniu nagrody czytamy: "za wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją reprezentuje przekraczanie granic jako formę życia". Nagrodę przyznano w 2019r. W swojej mowie noblowskiej wskazała na rolę literatury, której wyjątkowość polega na tym, że pozwala wejść i poznać duchowość drugiej osoby oraz znaleźć drogę do komunikacji i porozumienia.

Swoje nastoletnie opowiadania publikowała pod pseudonimem Natasza Borodin.

Studiowała na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego i pracowała jako terapeuta.

Jest zadeklarowaną wegetarianką i nie spożywa żadnych produktów odzwierzęcych.

Na cześć pisarki nazwano planetoidę (555468) Tokarczuk odkrytą 12 września 2013.

***

Jakie kobiety miały na Was największy wpływ?

Które moglibyście wskazać jako wzór do naśladowania i inspirację dla młodego pokolenia?

Życzę wszystkim kobietom radosnego Dnia Kobiet. Spełnienia marzeń i uśmiechu na twarzy! 

Dzień Kobiet, Dzień Mężczyzn

Z okazji 8 marca i Dnia Kobiet postanowiłam napisać coś w temacie. W tym roku nie będzie o kobietach naukowcach, noblistkach czy władczyniach. W tym roku będzie o najbardziej wpływowych kobietach w świecie zachodnim. Niedawno "Forbes" zaprezentował swój coroczny ranking najpotężniejszych kobiet na świecie. Na samym szczycie listy znalazły się liderki polityczne z Europy i USA oraz kobiety biznesu, ale w pierwszej dziesiątce jest również słynna piosenkarka i miliarderka. Przy tworzeniu rankingu Forbes wziął pod uwagę cztery kryteria: finanse, obecność w mediach, wpływ oraz obszar działalności. Tak wygląda pierwsza dziesiątka rankingu:

1.Ursula von der Leyen - przewodnicząca Komisji Europejskiej

2. Christine Lagarde - prezeska Europejskiego Banku Centralnego

3. Kamala Harris - wiceprezydentka USA,

4. Giorgia Meloni - pani premier Włoch,

5. Taylor Swift - amerykańska piosenkarka, artystka, miliarderka,

6. Karen Lynch - dyrektorka generalna (CEO) firmy medycznej CVS Health,

7. Jane Fraser - dyrektorka generalna (CEO) grupy bankowej Citigroup,

8. Abigail Johnson - dyrektorka generalna (CEO) firmy finansowej Fidelity, miliarderka,

9. Mary Barra - dyrektorka generalna (CEO) firmy motoryzacyjnej General Motors,

10. Melinda Gates - co-prezeska Bill & Melinda Gates Foundation, miliarderka.

Jak widać wśród wielu kobiet świata polityki i finansów, pojawiła się też 34 -letnia piosenkarka z USA - Taylor Swift. Już w wieku 10 lat wiedziała, że chce występować na scenie. W wieku 12 lat została tekściarką na etacie. Swift zaczynała od muzyki country, obecnie jest wykonawczynią muzyki pop i indie rock i ponieważ spotykała się z wieloma postaciam szowbiznesu jej fani w tekstach doszukują się pikantnych szczegółów na temat jej związków.

Nowa trasa "Eras" z 152 występami na całym świecie wygenerowała sprzedaż o wartości ponad 780 milionów dolarów.  I stała się drugą najbardziej dochodową trasą zaraz za Farewell Yellow Brick Road Eltona Johna. Swift w jeden dzień sprzedała dwa miliony biletów, co spowodowało awarię serwisu Ticketmaster, a  tańczący fani na jednym z koncertów w Seattle wywołali aktywność sejsmiczną odpowiadającą trzęsieniu ziemi o sile 2,3 w skali Richtera. Zarówno Bloomberg, jak i Forbes szacują, iż majątek gwiazdy przekroczył netto dolną granicę 1,1 miliarda dolarów. Po raz pierwszy osiągnęła status miliarderki w październiku 2023, kiedy wydała ponowne swój album „1989”, sprzeciwiając się tym samym odsprzedaży praw do niego. Ten ruch okazał się dla artystki strzałem w dziesiątkę. Podobno jej zdanie jest dla fanów tzw. "Swifties" tak ważne, że sztaby kandydatów na prezydenta USA walczą o jej poparcie.

Na zdjęciach "Swiftmas House" - dom w miasteczku Naperville, IL udekorowany wizerunkami i światełkami na cześć piosenkarki, który tej zimy stał się viralem.

*

Słyszałam, że w Polsce 10 marca obchodzi się Dzień Mężczyzny. W tym dniu Kościół Katolicki i prawosławny wspomina 40 Męczenników z Sebasty, którzy ponieśli męczeńską śmierć za wiarę. W innych krajach Dzień Mężczyzny obchodzony jest 19 listopada. Jak obchodzicie to święto?

*

Paniom i Panom życzę miłego świętowania, pięknej, wiosennej pogody i udanego weekendu.

Uważność, David R. Hawkins i Hypatia - takie kwiatki

    Dziś będzie taki trochę miszmasz, tak wiele rzeczy teraz chodzi mi po głowie. Pierwsza, to uważność lub obecność, która przejawia się w różnych obszarach mojego życia, a której cały czas się uczę. Bardzo chciałabym kiedyś spotkać osobę, która stosuje uważność na codzień.  Uważność, z ang. mindfulness, to "szczególny rodzaj uwagi - świadomej, nieosądzającej i  skierowanej na bieżącą chwilę" - cytat z Kabat-Zinn, 1990. Chyba nie wiem kiedy się to zaczęło. Być może od "Drzwi percepcji" Huxleya albo "Nowej Ziemi" Eckharta Tolla?  - nie jestem pewna. Od dawna jednak czułam wyobcowanie, gdy wyrażając swoje myśli, łapałam się przy tym, że jak mantrę powtarzam: (...) -ale z drugiej strony... i kończyłam swoją myśl przeciwnym osądem niż poprzednio. Było to trochę frustrujące, to tak jakby w moim umyśle cały czas trwał dialog. Umyśle, który przecież nie jest w stanie siebie pojąć, ani nie jest w stanie doświadczyć ciała, w którym się znajduje. Z biegiem lat zresztą zelżała chęć trzymania się kurczowo jakichś osądów i prawd objawionych, nie chodzi tu o zoobojętnienie, a raczej wnikliwą obserwację dualistycznego świata. Choć zdarza się niekiedy, że dane idee, myśli lub poglądy są mi bardziej bliskie niż inne, to wsłuchuję się w to, co kto ma do powiedzenia. Pokorę i cierpliwość  jaką niesie ze sobą zjawisko uważności mogłabym przyrównać do wierzby w tao, która opiera się mocniejszym porywom wiatru, dzięki czemu udaje jej się bez szwanku wyjść z niejednej zawieruchy. 

Z pomocą w zrozumieniu tego stanu rzeczy przyszły mi poglądy doktora Davida R. Hawkinsa badacza wyższych stanów świadomości. Gdy zaczęłam je poznawać, to się wprost popłakałam, gdyż nie spodziewałam się, że ktoś z takim autorytetem, mógłby potwierdzić coś, co zawsze odczuwałam niejako intuicyjnie. Doktor Hawkins, kiedy już zrezygnował z praktyki psychiatrycznej, prowadził badania  na temat czym jest prawda.

Zafascynowana prawdą była też Hypatia. Aleksandryjska uczona uważała, że prawda jest najpiękniejsza. Była tak wpływowa i popularna, że obawiający się jej duchowni oskarżyli ją o czary i stracili na oczach tłumów. Jej tragiczna śmierć i spalenie biblioteki aleksandryjskiej wraz z dorobkiem naukowym starożytności to nieoceniona strata dla świata nauki.

Wspominając Hypatię chciałabym uhonorować jej pamięć i wyrazić wdzięczność, że ja mogę zdobywać wiedzę bez ograniczeń, że nie zabrania mi się tego, że 8 marca świętujemy Dzień Kobiet, że choć nie jest to łatwe i nie przyszło nam to bez trudu, kobiety są traktowane, przynajmniej w większości cywilizowanych krajów, na równi z mężczyznami.